www.dayoglu.com

Bir sektörün gelecekte kaliteli ve verimli gelişmesi, o sektöre hizmet edenlerin tecrübesi ve birikimiyle eşdeğerdir.

Bugün dünyada hizmet kalitesini yükselten sektörlere ve bu sektörlerdeki firmalara baktığımızda kalifiye eleman yetiştirmeye çok özen gösterdiklerini görüyoruz. Bu noktada önemle üzerinde durmamız ve irdelememiz gereken, “Dünyada durum böyleyken, ülkemizde ve sektörümüzde nasıl?” sorusu olmalıdır.

Benim gibi bu pencereden bakanların, ortak cevabı sanırım karamsar bir tabloyu işaret ediyor. Fakat geçen yazımda da belirttiğim gibi, içinde bulunduğumuz karamsarlık bizi çözüm üretmekten hiçbir zaman alıkoymamalı. Kalifiye elaman konusunda eksiğimiz olabilir, çok yol almamız da gerekebilir, fakat Türkiye’de her konuda gelişime ihtiyaç duyuluyorsa burada bahanesiz ve koşulsuz olarak, üzerimize düşenleri gerçekleştirmeliyiz.

Bahsettiklerimizi otomotiv sektörüne indirgediğiniz zaman anlatmak istenileni daha iyi örneklendirebiliriz diye düşünüyorum. Dikkat edilecek olursa 2001 krizi ile birlikte ihracata yönelen otomotiv sektöründe büyük gelişmeler yaşandı. Bu gelişmenin nedenlerinden birisi aslında çok açık; kaliteden ödün vermeyen dünya ölçeğinde rekabet eden Türk otomotiv üreticisinin bu süreçte kalifiye elaman yetiştirmeye büyük önem vermesidir.

Bugün içinde bulunduğumuz daralma sürecinde, üretimi azalan ya da kısmen duran otomotivci, eğitimli ve deneyimli personelini kaybetmemek için büyük çaba sarf ediyor. Çünkü eğitimli eleman kaybı, üretici açısından, kalite ve verimli üretim için yapılmış yatırımların boşa gitmesi anlamını taşıyor. Ayrıca eğitimli eleman kaybı, önceden yapılan yatırımların, krizden sonra sıfırdan yapılmasını da gerektiriyor. Kısacası eğitimli elemanının kaybı geleceğe dair yapılan yatırımların kaybı demek oluyor.

2008 yılının son çeyreğinden bu yana içinde bulunduğumuz global ekonomik kriz nedeniyle ülkemizdeki reel sektör olumsuz olarak etkilenmeye başladı. Sorunun boyutu bugün tam olarak tahmin edilememekle birlikte 2009 yılındaki büyüme beklentileri çok iç açıcı değil. 2002-2007 yılları arasındaki büyüme (GSMH) ortalama %7 mertebesindeyken 2009 için yapılan beklenti anketlerinde büyümenin %1 mertebesinde olması, reel sektördeki bir çok şirkette ciddi bir değişim yönetimi yapılacağının ipuçlarını veriyor.

Değişim yapmak zorunda kalacak bazı firmalar performanslarını iyiden mükemmele çekmeye çalışırken, bazıları maliyetlerini düşürmeye, bazıları iş süreçlerini iyileştirip verimliliğini arttırmaya, bazıları firma evliliği yapmaya veya farklı coğrafyalara sıçramaya çalışacaklar.

Türk otomotiv sanayi çözümü zor bir denklemin içinde. Fakat bu süreçte, üreticilere karamsarlığın pek yakışmayacağını düşünüyorum. Kriz kelimesi insanların diline  dolandığında eminim ki bu durumun kimseye bir faydası görülmeyecektir.

Otobüs sektöründe 2001 krizini yaşayanlar hatırlayacaktır ki, o dönemde pazarda yüzde 90’lara varan bir daralma yaşanmıştı. 2001’de yaşadıklarımızı 2008 krizi ile kıyaslamamız elbette mümkün değil. Çünkü o gün yaşadığımız ekonomik bunalım, Türkiye’nin iç sorunları nedeniyle meydana gelen olaylardan dolayı tetiklenmişti ve sadece kendi iç pazarımızı etkilemişti. Bu gün, yaşadığımız ekonomik krize baktığımızda, Amerika’dan başlayıp, Avrupa ve uzak doğuya yayılan daha sonra da Türkiye’ye sirayet eden global bir dalgalanma görüyoruz.

2001 yılında, iç pazarda bunalım yaşayan üreticiler, çözümü ihracatta bulup, dış pazara yönelmişlerdi. Maalesef bugün, dünya otomotiv pazarında yaşanan daralma, ihracatı da çözüm olmaktan çıkardı. Peki, üretici bu noktada çıkmazların içinde sıkışıp kalmış mıdır?

Elbette ki hayır…